TALES OF THE ‘ORTHODOX NATION’ AND ‘MACEDONIAN FAITH’ EASTER AT MACEDONIANS IN PORECHE IN SCOPE OF REGIME, ETHNIC AND SOCIAL CHANGES IN THE REPUBLIC OF MACEDONIA

Mirella Makurat

Abstract


This paper is based on my fieldwork in Poreche Region (Republic of Macedonia), in 2010, 2011, 2013 and 2014. My research focused on the meaning of the Easter holiday for the local community in Makedonski Brod during Macedonian post-communism transformation and also during transition from Yugoslav to an independent state. In a difficult period of transition and under real threat to Macedonians’ subjectivity (by Greeks, Bulgarians and some Albanian groups, see also not-recognition autocephaly of Macedonian Orthodox Church by Serbian and other Orthodox Churches), regular meetings, rituals, talks, storytelling and common fun strengthen local identity. They integrate community and ease people’s concerns about their future and (their?) country. Religion here is ‘code of meanings’ and it builds social cohesiveness, it’s also – as I observed – the ‘memory’ of local communities and the nation (see Hervieu-Leger’s theory). Rituals and others symbolic practices of the Holy Week period (such as gathering, processions, Towers kuli play etc.) are part of social performance, during which residents of Makedonski Brod remember, (re)build, present and play (perform) their own identity and knowledge about the past of the community. National and local identities are constructed on the basis of Christian religion, territory of town and region, Macedonian language (especially local dialect), and various specific habits and customs. For local people Christianity is not only religion, but national identity (“our Macedonian religion”, “our Orthodox Christian nation”), and it’s opposite, the “Turkish religion”, synonymous of Islam, represented these days by Others - Albanians from Kosovo and Macedonia and especially by radical political Islamic groups (it’s important to say that other Albanian and Islamic groups - especially the Bektashi order - are not seen as dangerous. There is cohabitation and understanding between them and the Orthodox Macedonians, for example during the festival of St George in Makedonski Brod). This article discusses symbolic practices, repeated year after year during Easter by the Macedonians from Makedonski Brod in Poreche. It shows how this holiday preserves the whole community, its identity and territory as well as putting symbolic order into people’s everyday life.

Keywords


Easter holiday; religion; Orthodox Christianity; Islam; storytelling; performance; Macedonian identity; inter ethnic and international relations.

References


Babiński Grzegorz. 2003. Etniczność i religia - formy, płaszczyzny i poziomy powiązań,

in: Etniczność a religia, (ed.) A. Posern-Zieliński, Poznań, 9-18.

Balcer Adam. 2002. Rola religii w konflikcie albańsko-macedońskim, in: Wokół Macedonii:

siła kultury - kultura siły, (ed.) B. Zieliński, Wydawnictwo Naukowe UAM,

Poznań, 43-57.

Bielenin-Lenczowska Karolina. 2013. Torbesze - o zmiennych identyfikacjach, przemocy

symbolicznej i wykluczeniu, in: Etnograficzne wędrówki po obszarach antropologii,

(ed.) Ł. Smyrski, K. Waszczyńska, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej

UW & DiG, Warszawa, 385-396.

Bielenin-Lenczowska Karolina (ed.). 2009. Sąsiedztwo w obliczu konfliktu. Relacje

społeczne i etniczne w zachodniej Macedonii , IEiAK UW - DiG, Warszawa.

Buden Boris. 2012. Strefa przejścia, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Connerton Paul. 1996. How Societies Remember, Cambridge University Press, Cambridge.

Geertz Clifford. 1992. Religia jako system kulturowy, in: Racjonalność i styl myślenia,

(ed.) E. Mokrzycki, IFiS PAN, Warszawa, 498-555.

Geertz Clifford. 2003. Opis gęsty. W stronę interpretatywnej teorii kultury, in: Badanie

kultury. Elementy teorii antropologicznej, (ed.) E. Nowicka, M. Kempny, PWN,

Warszawa, 35-58.

Gennep Arnold van. 2006. Obrzędy przejścia. Systematyczne studium ceremonii,

Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Hayden Robert M. 2002. Intolerant sovereignties and ‘multi-multi’ protectorates, in:

Postsocialism. Ideals, ideologies and practices in Eurasia, (ed.) C. M. Hann, London-New

York, 159-179.

Hervieu-Leger Daniele. 2007. Religia jako pamięć, NOMOS, Kraków.

Kaźmierska Kaja. 2012. Współczesna pamięć komunikacyjna i kulturowa. Refleksja inspirowana

koncepcją Jana Assmanna, in: Kultura jako pamięć. Posttradycyjne

znaczenie przeszłości, (ed.) E. Hałas, NOMOS, Kraków, 43-62.

Kitromilides Paschalis M. 1989. “Imagined communities” and the origins of national

question in the Balkans, European History Quarterly, vol. 19, no. 2, 177-185.

Kličkova Vera. 1957. Veligdenski obiczai vo Porecze, Glasnik na Muzejskoto konzervatorsko

društvo, Skopje.

Leach Edmund, Greimas Algirdas J. 1989. Rytuał i narracja, PWN, Warszawa.

Leeuw Gerardus van der. 1997. Fenomenologia religii, Książka i Wiedza, Warszawa.

Libera Zbigniew. 1987. Semiotyka barw w polskiej kulturze ludowej i w innych kulturach

słowiańskich, Etnografia Polska, XXXI, vol. 1, 115-138.

Lijka Kazimierz. 2008. Święto Paschy w Kościele prawosławnym. Liturgia i teologia, Biuletyn

ANAMNSIS, no. 53, 89-94.

Lubańska Magdalena. 2012. Synkretyzm a podziały religijne w Bułgarskich Rodopach,

Wydawnictwa Uniwersytety Warszawskiego, Warszawa.

Lubaś Marcin. 2008. Wprowadzenie. Tradycja a zmiana społeczna, in: Tworzenie i odtwarzanie

kultury, (ed.) G. Kubica, M. Lubaś, Wydawnictwo Uniwersytetu

Jagiellońskiego, Kraków, 9-29.

Lubaś Marcin. 2011. Różnowiercy. Współistnienie międzyreligijne w

zachodniomacedońskiej wsi, NOMOS, Kraków.

Makurat Mirella [in print], Święto jako performans pamięci i element wspólnoty lokalnej.

Wielkanoc u Macedończyków na Poreczu.

Markovikj Marijan. 2001. Pregled na makedonskite dijalekti, MANU, Skopje.

Mauss Marcel. 2007. Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społeczeństwach archaicznych,

in: Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej

antropologii, red. E. Nowicka, M. Głowacka-Grajper, PWN, Warszawa, 107-168.

Minczew Georgi. 2003. Święta Księga – Ikona – Obrzęd. Teksty kanoniczne i pseudokanoniczne

a ich funkcjonowanie w sztuce sakralnej i folklorze prawosławnych

Słowian na Bałkanach, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Obrębski Józef. 1972. Obrzędowa i społeczna struktura wsi macedońskiej, Etnografia

Polska, XVI, vol. 1, 201-214.

Perry Duncan. 2003. Konfliktni ambicii i zaednički sudbinii: minatoto, segašnosta i idninata

na Albancite i Makedoncite, in: Makedonsko prašanje, (ed.) V. Roudometof,

Evro Balkan Press, Skopje, 363-421.

Poulton Hugh. 1997. Islam, ethnicity and state in the contemporary Balkans, in: Muslim

Identity and the Balkan State, (ed.) H. Poulton, S. Taji-Farouki, London, 13-32

Risteski Ljupčo. 1993. Kontinuitet, promeni, funkcii i formi na izrzuvanje na tradicijata

vo sovremeni uslovi – na primerot pokrsti vo selo Zapolżani, Prilepsko, Etnolog,

-5, IEiA, Skopje.

Risteski Ljupčo. 2009. Priznavanjeto avtokefalnost na Makedonskata Pravoslavna Crkva

(MPC) kako prašanje makedonskiot nacionalen identitet, EtnoAntropoZoom,

no. 6, 144-188.

Szacka Barbara. 2006. Czas przeszły, pamięć, mit, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR,

Warszawa.

Thompson Ewa. 2008. Postmodernizm, pamięć, logocentryzm, (Nie)obecność.

Pominięcia i przemilczenia w narracjach XX wieku, red. H. Gosk, B. Karwowska,

Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa, 37-53.

Vickers Miranda. 1998. Between Serb and Albanian: a History of Kosovo, Columbia University

Press, New York.

Vrażinovski Tanas, Wrocławski Krzysztof, Zadrożyńska Anna (ed.). 2002. Ludowe

obrzędy i podania, Etnograficzne i folklorystyczne studia porównawcze wsi polskiej

i macedońskiej, UW IEiAK, Warszawa.

Zieliński Bogusław. 2002. Wokół Macedonii Siła kultury – kultura siły, Wydawnictwo

Naukowe UAM, Poznań.

Zowczak Magdalena. 2000. Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze

ludowej, Wydawnictwo FUNNA, Wrocław.

Zowczak Magdalena. 2005. Regiony, granice, rubieże, ed. L. Mróz, M. Zowczak, DiG,

Warszawa, 205-224.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.