МИТСКИТЕ ЗНАЧЕЊА НА КОСМОГОНИЈАТА И АНТРОПОГОНИЈАТА ВО МАКЕДОНСКАТА НАРОДНА КУЛТУРА

Љупчо Ристески

Abstract


Во текстот се анализани и утврдени основните митски кодови поврзани со создавањето на Светот, при што се издвоени два основни кода што ја чинат
митската основа на создавањето: код 1. праматерии: воздух, вода, оган/светлина, земја, душа, и код 2. движење. Понатаму се врши анализа на митските претстави за Човекот, при што, интересно е да се спомене дека процесот на културно спознавање на сопственото тело, Човекот го доживува(л) и го реализира(л) низ формите на секојдневните контакти со надворешниот свет, при што создавањето на сложените симболички системи во кои телото ги добива улогите и функциите на медиум се реализираат преку две заемно поврзани релации: телото како засебен ентитет, структура, микросвет, микрокосмос; Светот, макросветот, или макрокосмосот, според параметрите на Човечкото тело како микросвет, или микрокосмос.
Митските претстави поврзани со толкувањата на просторната структура на Земјата и на Космосот во себе ги содржат најархаичните, првични кодови на структурирање на народната мисла.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Keywords


космогонија; антропогонија; создавање на свет; создавање на човек; народна култура; Македонци

Full Text:

PDF

References


Македонски народни умотворби во десет книги, Собрал Цепенков К. Марко, Скопје:

Македонска книга.

Тиквешки Зборник, Превод и предговор Б. Конески, Коментари В. Стојчевска – Ан-

тиќ. Скопје: Мисла.

„Биљке“, Кодови словенских култура 1, Београд: CLIO.

Народна митологија на Македонците: Етнографски и фолклорни материјали (НММ)

, Ред. Вражиновски Танас, Сор. Ристески Љупчо С., Караџоски Владимир, Симоска

Лола, Скопје-Прилеп: ИСК-Матица македонска.

„Делови тела“, Кодови словенских култура 4. Београд: CLIO.

Daglas, Meri. 1994. Prirodni simboli : Istraživanje o kosmologiji, Novi Sad-Podgorica: Svetovi-

Oktoih.

Lévi-Strauss, Claude. 1988. Strukturalna antropologija 2. Zagreb: Shkolska knjiga.

Lévi-Strauss, Claude. 1989. Strukturalna antropologija. Zagreb: Stvarnost.

Байбурин, А. К. 1993. Ритуал в традиционной кулътуре : Структурно-семантический ана-

лиз восточнославянских обрядов. Санкт-Петербург: Наука.

Верковиќ, Стефан И. 1985. „Македонски народни умотворби“, во Јужномакедонски народни

приказни 4, Кирил Пенушлиски (уред.). Скопје: Македонска книга.

Вражиновски, Танас. 1995. Убавините на Македонија низ преданија и легенди. Скопје: Ма-

тица македонска.

Гарнизов. Васил. 1995. „Тялото в огледалото на расказите за сътворението на човека“, во Бъл-

гарски фолклор 3(XXI). София: БАН.

Елијаде, Мирча. 1992. Аспекти на митот. Скопје: Култура

Лафазановски, Ермис. 2000. Македонските космогониски легенди. Скопје: Култура - Инсти-

тут за фолклор „Марко Цепенков“.

Михайлов, Николай. 1994. „К реконструкции отделъных фрагментов славянской космо-

логии на основе фолъклорных источников“, Книжевна историја: Часопис за науку о

књижевности 94(XXVI). Београд: Институт за књижевност и уметност.

Обрембски, Јозеф. 2001. Фолклорни и етнографски материјали од Порече 1, Редакција Вра-

жиновски Танас, Соработници: Јовановска Соња, Караџоски Владимир, Скопје:

ИСК-Матица македонска.

Радовановић, д-р Војислав С. 1931. Маријовци у песми, причи и шали: Неколико прегршти

из ризнице духовног блага Јужносрбијанаца I/1. Скопље.

Ристески, Љупчо С. 2001. Митските претстави за „оној свет“ во народната традиција на Ма-

кедонците, Македонски фолклор 56/57(29): 319-326.

Ристески, Љупчо С. 1995-1997. „Култот кон Месечината во народната религија и фолклорна-

та традиција на балканските Словени“, Балканославика 22-24. Прилеп: ИСК.

Ристески, Љупчо С. 2001. „Појам и место светаца у македонској народној религији“, Култ

светих на Балкану 5, Крагујевац: Библиотека Лицеум.

Стоило, П. Антон, 2000. Македонски народни умотворби, Марко Китевски(ред.и сост.). Ско-

пје: Институт за литература.

Филар, Дорота. 1999. „Језичке слике људског тела“, Кодови словенских култура 4, Делови

тела. Београд.

Цивъян, Т. В., 1988. „К структуре славянского текста о небеской свадъбе (реконструкция

фрагмента)“, Х международный сьезд славистов История, кулътура, этнография и

фолъклор славянских народов. Москва

Цивъян, Т.В. 1999. Движение и путы в балканской модели мира: Исследования по структуре

текста. Москва: РАН, ИС, Индрик.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.