МИТСКИТЕ ЗНАЧЕЊА НА КОСМОГОНИЈАТА И АНТРОПОГОНИЈАТА ВО МАКЕДОНСКАТА НАРОДНА КУЛТУРА

Main Article Content

Љупчо Ристески

Abstract

Во текстот се анализани и утврдени основните митски кодови поврзани со создавањето на Светот, при што се издвоени два основни кода што ја чинатмитската основа на создавањето: код 1. праматерии: воздух, вода, оган/светлина, земја, душа, и код 2. движење. Понатаму се врши анализа на митските претстави за Човекот, при што, интересно е да се спомене дека процесот на културно спознавање на сопственото тело, Човекот го доживува(л) и го реализира(л) низ формите на секојдневните контакти со надворешниот свет, при што создавањето на сложените симболички системи во кои телото ги добива улогите и функциите на медиум се реализираат преку две заемно поврзани релации: телото како засебен ентитет, структура, микросвет, микрокосмос; Светот, макросветот, или макрокосмосот, според параметрите на Човечкото тело како микросвет, или микрокосмос.Митските претстави поврзани со толкувањата на просторната структура на Земјата и на Космосот во себе ги содржат најархаичните, првични кодови на структурирање на народната мисла.

Article Details

Section
Articles / Статии

References

1972. Македонски народни умотворби во десет книги, Собрал Цепенков К. Марко, Скопје: Македонска книга.
1987. Тиквешки Зборник, Превод и предговор Б. Конески, Коментари В. Стојчевска – Антиќ. Скопје: Мисла.
1996. „Биљке“, Кодови словенских култура 1, Београд: CLIO.
1998. Народна митологија на Македонците: Етнографски и фолклорни материјали (НММ) 2, Ред. Вражиновски Танас, Сор. Ристески Љупчо С., Караџоски Владимир, Симоска Лола, Скопје-Прилеп: ИСК-Матица македонска.
1999. „Делови тела“, Кодови словенских култура 4. Београд: CLIO.
Daglas, Meri. 1994. Prirodni simboli : Istraživanje o kosmologiji, Novi Sad-Podgorica: Svetovi- Oktoih.
Lévi-Strauss, Claude. 1988. Strukturalna antropologija 2. Zagreb: Shkolska knjiga.
Lévi-Strauss, Claude. 1989. Strukturalna antropologija. Zagreb: Stvarnost.
Байбурин, А. К. 1993. Ритуал в традиционной кулътуре : Структурно-семантический анализ восточнославянских обрядов. Санкт-Петербург: Наука.
Верковиќ, Стефан И. 1985. „Македонски народни умотворби“, во Јужномакедонски народни приказни 4, Кирил Пенушлиски (уред.). Скопје: Македонска книга.
Вражиновски, Танас. 1995. Убавините на Македонија низ преданија и легенди. Скопје: Матица македонска.
Гарнизов. Васил. 1995. „Тялото в огледалото на расказите за сътворението на човека“, во Български фолклор 3(XXI). София: БАН.
Елијаде, Мирча. 1992. Аспекти на митот. Скопје: Култура
Лафазановски, Ермис. 2000. Македонските космогониски легенди. Скопје: Култура - Институт за фолклор „Марко Цепенков“.
Михайлов, Николай. 1994. „К реконструкции отделъных фрагментов славянской космологии на основе фолъклорных источников“, Книжевна историја: Часопис за науку о књижевности 94(XXVI). Београд: Институт за књижевност и уметност.
Обрембски, Јозеф. 2001. Фолклорни и етнографски материјали од Порече 1, Редакција Вражиновски Танас, Соработници: Јовановска Соња, Караџоски Владимир, Скопје: ИСК-Матица македонска.
Радовановић, д-р Војислав С. 1931. Маријовци у песми, причи и шали: Неколико прегршти из ризнице духовног блага Јужносрбијанаца I/1. Скопље.
Ристески, Љупчо С. 2001. Митските претстави за „оној свет“ во народната традиција на Македонците, Македонски фолклор 56/57(29): 319-326.
Ристески, Љупчо С. 1995-1997. „Култот кон Месечината во народната религија и фолклорната традиција на балканските Словени“, Балканославика 22-24. Прилеп: ИСК.
Ристески, Љупчо С. 2001. „Појам и место светаца у македонској народној религији“, Култ светих на Балкану 5, Крагујевац: Библиотека Лицеум.
Стоило, П. Антон, 2000. Македонски народни умотворби, Марко Китевски(ред.и сост.). Скопје: Институт за литература.
Филар, Дорота. 1999. „Језичке слике људског тела“, Кодови словенских култура 4, Делови тела. Београд.
Цивъян, Т. В., 1988. „К структуре славянского текста о небеской свадъбе (реконструкция фрагмента)“, Х международный сьезд славистов История, кулътура, этнография и фолъклор славянских народов. Москва
Цивъян, Т.В. 1999. Движение и путы в балканской модели мира: Исследования по структуре текста. Москва: РАН, ИС, Индрик.