ЕтноАнтропоЗум/EthnoAnthropoZoom
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz
<p><strong>EthnoAnthropoZoom</strong> is a journal of the Institute of Ethnology and Anthropology at the Faculty of Natural Sciences and Mathematics at “Ss. Cyril and Methodius University” in Skopje. This journal focuses on articles belonging to the fields of ethnology, socio-cultural anthropology, linguistic anthropology, and theoretical anthropology, as well as articles belonging to related scientific disciplines. All published papers in the journal have been peer-reviewed by experts from corresponding fields from Macedonia and abroad. </p> <p>The articles in the journal are published bilingually in Macedonian and English. Priority is given to domestic and foreign authors of original scientific articles that focus on ethnological and аnthropological problems in Macedonia (separately or comparatively). Also eligible are original scientific texts that refer to the wider region of South-eastern Europe.</p> <p>As a part of the project "Audio Library of the Institute of Ethnology and Anthropology. Audio journal "EthnoAntropoZoom", the first six issues of the EAZ journal are published in mp3 format in the Macedonian language. Enriching the contents of the journal with audio files, we hope to reach a wider audience, as well as to make it available for people with visual impairment. The initiative is financed by The Open Call for Programs and Projects in the Field of Culture (City of Skopje, 2018).</p> <p>___________________________________________________________________</p> <p><strong>ЕтноАнтропоЗум</strong> е списание на Институтот за етнологија и антропологија на Природно-математичкиот факултет на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Во списанието се објавуваат трудови од областа на етнологијата, социокултурната антропологија, лингвистичката антропологија, теориската антропологија и другите сродни научни дисциплини. Текстовите во списанието ЕтноАнтропоЗум се рецензирани од најмалку двајца рецензенти од Р Македонија или од странство.<br>Текстовите во списанието се објавуваат на македонски и на англиски јазик. Предност за објавување во ЕтноАнтропоЗум имаат домашни и странски автори со оригинални научни трудови во кои се обработуваат етнолошки и антрополошки проблеми што се од теренот на Македонија (посебно или компаративно). Следна категорија текстови со предност за објавување се оригиналните научни трудови што се однесуваат за поширокиот простор на Југоисточна Европа.<br>Објавувањето на текстовите од првите 6 броја (бр. 1- бр. 6) на списанието ЕАЗ на македонски јазик во аудио формат е реализирано во рамките на проектот: „Аудио библиотека на Институтот за етнологија и антропологија. Аудио списание „ЕтноАнтропоЗум“, а финансиран во рамки на Јавниот повик за програми и проекти од областа на културата од интерес на Градот Скопје за 2018 година. Збогатувајќи го ЕтноАнтропоЗум со аудио фајлови на броевите од 1 до 6 на македонски јазик се надеваме дека содржините на списанието ќе допрат до пошироката слушателска публика, како и до лицата кои досега не беа во можност да ги читаат неговите содржини.</p>"Ss. Cyril and Methodius" University in Skopje, Institute of Ethnology and Anthropology / Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Институт за етнологија и антропологијаen-USЕтноАнтропоЗум/EthnoAnthropoZoom1409-939X<ol type="a"> <li class="show">Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Creative Commons Attribution License</a> that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.</li> </ol> <p><a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/" rel="license"><img style="border-width: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nc-sa/4.0/88x31.png" alt="Creative Commons License"></a><br>This work is licensed under a <a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/" rel="license">Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License</a>.</p> <p>---------------------------------------------------------------------------------------------------</p> <p><strong>Известување за авторски права</strong><br>Авторите ги задржуваат авторските права и го даваат правото на првото објавување на списанието кое истовремено е лиценцирано <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Creative Commons Attribution License</a> што на другите им овозможува да го споделат делото со потврда за авторството на делото и првичното објавување во ова списание.</p> <p><a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/" rel="license"><img style="border-width: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nc-sa/4.0/88x31.png" alt="Creative Commons License"></a><br>This work is licensed under a <a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/" rel="license">Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License</a>.</p>Импресум / Impressum
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/560
Ljupcho Risteski
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242419Content/Содржина
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/561
admin etno
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242439ЕТНОГРАФИЈА НА МАРГИНИТЕ: СОЦИЈАЛНАТА ПОЛИТИКА И ПЕЈЗАЖИТЕ НА СОЛИДАРНОСТ ВО ЕДЕН ГРАД ВО СЕВЕРНА ГРЦИЈА
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/562
<p>Бездомништвото често се третира како трауматска ситуација, неизбежна состојба, крајно лишување од хуманост и социјалност. Бездомниците <br>доживуваат гол живот, животи лишени од човечките квалитети и бескрајно трауматична ситуација. Моето етнографско истражување се фокусира на <br>повеќекратните стратегии на бездомниците, на пример, како овие луѓе го организираат својот заеднички живот во домот за бездомници и како го одомашуваат неодомашениот простор за да создадат подносливи услови, а на животот да му дадат значење. Емоционализирањето на просторот и присвојувањето на просторот ќе бидат разгледани како механизми што се користат за постигнување стабилност, безбедност и постојани идентитети. Појавата на солидарноста добива клучна улога во дискусијата што следи. Така, меѓусебното разбирање и прифаќање се клучните поими истражени во текстот што водат кон похолистичко, помалку пристрасно и подинамично разбирање на ситуацијата со бездомниците.</p>Валија Крава
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-202424104010.37620/EAZ24242410kETHNOGRAPHY AT THE MARGINS: SOCIAL POLICY AND SOLIDARITY-SCAPES IN A NORTHERN GREEK CITY
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/563
<p>Homelessness is often treated as a traumatic situation, an inescapable condition, the ultimate deprivation of humanity and sociality. Homeless people experience bare lives, lives deprived of human qualities, and a non-ending traumatic situation. My ethnographic fieldwork focuses on the multiple homeless strategies, such as how these people organize their everyday lives at the dormitory and domesticate the undomesticated space to create bearable, meaningful lives. Emotionalizing and appropriating space will be examined as mechanisms employed to achieve stability, security, and stable identities. The emergence of solidarity acquires a pivotal role in the discussion that follows. As such, mutual understanding and acceptance are vital notions explored in the article that lead to a more holistic, less biased, and more dynamic understanding of the homeless situation.</p>Valia Kravva
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-202424114110.37620/EAZ24242411kПОЛИТИЧКИ ЗАСНОВАНА „ЖЕНСКА СОЛИДАРНОСТ“ ВО СОЦИЈАЛИСТИЧКА МАКЕДОНИЈА (РЕФЛЕКСИВЕН ТЕКСТ ЗА ИЗВОРОТ „МАКЕДОНКА – ОРГАН НА АФЖ“, 1944 – 1953 ГОДИНА)
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/564
<p>Ова е рефлексивен текст посветен на списанието „Македонка – орган на Антифашистичкиот фронт на жените на Македонија“ (1944 – 1953), третирано како посебен периодичен извор. Како официјален орган на организацијата на жените на Комунистичката партија, и прво женско списание на македонски јазик, претставува примарен извор за следење на политичките и пропагираните обрасци на државата за еманципација на жените во рамките на социјалистичката држава. Овој извор може да биде клучен и во истражувањето на концептот и социјалните практики на солидарност меѓу жените. Мојата теза е дека, во рамките на агендата на АФЖ и теренската работа посветена на женската еманципација, се родиле нови односи меѓу жените, во смисла на родовата димензија на социјалниот живот. Оваа „сестринска солидарност“ била основана низ посветеноста на жените за исполнување/решавање на задачите околу родовите прашања во руралните заедници. Така, за првпат во македонскиот историски контекст, новото политичко дејствување на жените во општеството било поврзано со нивна мобилизација и сложена организација надвор од патријархалната структура на роднинските групи.</p>Ивана Хаџиевска
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-202424427010.37620/EAZ24242442hPOLITICALLY BASED “WOMEN’S SOLIDARITY” IN SOCIALIST MACEDONIA (REFLECTION PAPER ON THE SOURCE “MAKEDONKA - ORGAN OF THE WAF, 1944 -1953)
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/565
<p>This is a reflection paper on a particular textual source - "Makedonka - Organ of the Women's Antifascist Front of Macedonia" (1944-1953). As the official organ of the women's organization of the Communist Party and the first women's magazine in the Macedonian language, it is a premiere source for following the political and propagated patterns of the state for women's emancipation in the frames of the socialist state. This source can also be crucial in researching the concept and social practices of solidarity among women. My thesis is that new gendered relations between women were born in the frames of WAF's agenda and field work dedicated to women's emancipation. This "sisterly solidarity" was founded in women's dedication to fulfilling/solving tasks around gendered issues in rural communities. Thus, for the first time in the Macedonian historical context, women's new political agency was connected to their mobilization and complex organization outside the patriarchal structure of kinship groups.</p>Ivana Hadjievska
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-202424437110.37620/EAZ24242443hТРЕТМАНОТ НА ТОРБЕШИТЕ ВО МАКЕДОНСКАТА АКАДЕМСКА ЗАЕДНИЦА: МЕТОД НА СОЛИДАРНОСТ ИЛИ НАУЧЕН СУБЈЕКТИВИЗАМ
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/566
<p>Насловот е инспириран од текстот на Лиса М. Тилман-Хили „Пријателството како метод“ (Lisa M. Tillmann-Healy, „Friendship as Method“, 2003) во кој таа ја застапува етиката на пријателството во своите истражувања. Овој метод е соодветен особено кога истражувачите се занимаваат со чувствителни и интимни теми на истражување, а се базира врз принципите на интерпретативизмот, феминистичките истражувања, квир методологиите, активистичките истражувања и сл., кои се спротивставуваат на митот за вредносно неутрално истражување (Harding 1991, според Tillmann-Healy 2003: 733), на митот за универзални вистини и на другите позитивистички принципи.</p> <p>Во македонското општество етничноста е долго време чувствителна и многу жешка тема. Младото мултиетничко општество е сѐ уште силно опседнато со етничноста на многу начини. Овде ќе се посветиме на принципите на оспорување и одбрана на етничките идентитети, кои сѐ уште се сметаат како важни професионални обврски на многумина истражувачи од општествените и од хуманистичките дисциплини. Во услови кога различни етнички заедници доживеале негирања и оспорувања на нивната посебност во оваа смисла, ја промовираме солидарноста како метод наместо страсните изливи на истражувачите од овие дисциплини во научното аргументирање за определување на „вистинската етничка припадност“ на заедниците чии членови всушност не се согласуваат со популарните научни тези за тоа како треба да се чувствуваат. Овој проблем ќе го илустрираме преку односот на македонската наука, но и на пошироката јавност кон Торбешите.</p>Ана Ашталковска Гајтаноска
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-2024247210810.37620/EAZ24242472agTHE АТТITUDE OF THE MACEDONIAN ACADEMIC COMMUNITY TOWARDS THE “TORBESHI”: METHOD OF SOLIDARITY OR SCIENTIFIC SUBJECTIVITY?
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/567
<p>The title is inspired by the article of Lisa M. Tillman Healy, "Friendship as Method" (Tillmann-Healy, 2003), in which she advocates the ethics of friendship in her research. This method is appropriate, especially when dealing with sensitive and intimate research topics, and is based on the principles of interpretivism, feminist research, queer methodologies, activist research, etc., which oppose the myth of value-neutral research (Harding 1991, according to Tillmann-Healy, 2003: 733), the myth of universal truths and other positivistic principles.</p> <p>In Macedonian society, ethnicity has long been a sensitive and tense topic. The young multi-ethnic society is still very much obsessed with ethnicity in many ways. Here, we will focus on the principles of contestation and defense of ethnic identity, which are still considered critical professional commitments of many Macedonia social sciences and humanities researchers. While different ethnic communities have experienced denials and contestations of their distinctiveness, we promote solidarity as a method instead of passionate expressions of researchers in their scientific argumentation for determining the "true ethnicity" of communities whose members disagree with popular scientific theses about how they should feel. We will illustrate this problem by analyzing the attitude of the Macedonian academic community and the general public towards the Torbeshi.</p>Ana Ashtalkovska Gajtanoska
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-2024247310910.37620/EAZ24242473agУМЕТНОСТ И СОЛИДАРНОСТ: ПРИМЕРИ ОД СКОПЈЕ И АТИНА
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/568
<p>Повеќеслојниот концепт на солидарност се манифестира преку различни практики во различни контексти. Една таква манифестација лежи во последиците од земјотресот во Скопје во 1963 година. За време на Студената војна, Скопје станал симбол на југословенската и светската солидарност. Со овој концепт на солидарност се запознав во летото 2018 година на општинските настани за комеморација на земјотресот. Бидејќи доаѓам од Атина, ми беше познато нешто поразлично: таму, по глобалната финансиска криза во 2008 година, чие влијание се доживуваше две години подоцна, веќе постојните (анти)агонистички практики на солидарност беа прифатени од поширокиот сегмент од општеството vis-à-vis политиките на строги економии. Иницијативите како што се пазари за антипосредници (anti-middleman) и размена, како и сквотовите на мигрантите и уметниците се покажаа како клучни во услови на беспримерна несигурност. Солидарноста истовремено поттикна нови форми на социјалност. Дискусиите со практичарите на современата уметност во Скопје, кои се стремат кон идејата за Европа различна од онаа што беше наметната со проектот „Скопје 2014“ за урбана регенерација, открија слични, но сепак различни поими за солидарност. Се појавија самоорганизирани и самоодржливи уметнички иницијативи, додека други бараа поддршка од приватни фондови, сите работејќи надвор од државните институции.</p> <p>Овој труд има за цел компаративно да ги испита варијациите на поимот солидарност во доменот на современата уметност и во дијалог со активизмот, како одговор на хетерогените „кризи“ во Скопје и Атина.</p>Софија Григоријаду
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242411215010.37620/EAZ242424112gART AND SOLIDARITY: EXAMPLES FROM SKOPJE AND ATHENS
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/569
<p>The multifaceted concept of solidarity manifests through diverse practices in different contexts. One such manifestation lies in the aftermath of the 1963 earthquake in Skopje. Amidst the Cold War, Skopje became a symbol of Yugoslav and world solidarity. I got acquainted with this concept of solidarity in the summer of 2018 at the municipal events commemorating the earthquake. Coming from Athens, I was familiar with a somewhat different one: there, in the aftermath of the 2008 global financial crisis, the impact of which would be experienced two years later, pre-existing (ant)agonistic practices of solidarity were embraced by a broader segment of society vis-a-vis severe austerity measures. Initiatives such as anti-middleman and exchange markets, as well as migrants' and artists' squats, proved crucial in the face of unprecedented precarity. Solidarity concurrently fostered new forms of sociality. Discussions with contemporary art practitioners in Skopje, aspiring to an idea of Europe different from the one imposed by the Skopje 2014 urban regeneration project, revealed similar, yet distinct, notions of solidarity. Self-organized and self-sustained art initiatives emerged while others sought support from private funds, all operating outside state institutions.</p> <p>This paper aims to comparatively examine variations of the notion of solidarity in contemporary art and in dialogue with activism in response to heterogeneous "crises" in Skopje and Athens.</p>Sofia Grigoriadou
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242411315110.37620/EAZ242424113gЗАЕМНАТА ПОМОШ И ДРУГИ ФОРМИ НА ЗАЕДНИЧКИ ТРУД КАКО МАНИФЕСТАЦИИ НА СОЛИДАРНОСТ ВО МАКЕДОНСКАТА ТРАДИЦИСКА КУЛТУРА НА СЕЛО
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/570
<p>„Заемна помош“ е народен обичај на здружена доброволна работа, кој претставува важна одлика на селото како општествена и економска заедница во Македонија. Заемната помош била доброволна, а се потпирала врз принципот на земност на работните услуги. Трудот опфаќа приказ на традиционалните форми на обичајна помош и динамиките на промена, преку податоци добиени од теренски истражувања и преку веќе постојните во етнографската литература.</p>Татјана Ѓорѓиоска
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242415217610.37620/EAZ242424152gjMUTUAL AID AND OTHER FORMS OF JOINT WORK AS MANIFESTATIONS OF SOLIDARITY IN THE MACEDONIAN TRADITIONAL VILLAGE CULTURE
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/571
<p>"Mutual help" is a folk custom of joint voluntary work representing an important feature of the village as a social and economic community in Macedonia. The mutual aid was voluntary and was based on the principle of mutual help of labor services. This paper presents traditional forms of customary assistance and dynamics of change through data obtained from field research, and data already exists in the ethnographic literature.</p>Tatjana Gjorgjiovska
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242415317710.37620/EAZ242424153gjЦАРОТ, ХИЧКОК И ПАТРИЈАРХАТОТ: КЛУЧНИ ЗБОРОВИ ЗА НЕОБРАБОТЕН ЕТНОЛОШКИ МАТЕРИЈАЛ ГЕНЕРИРАНИ ОД ВЕШТАЧКА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА НАСПРОТИ ТАКВИ КРЕИРАНИ ОД ЧОВЕК
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/572
<p>Архивите на текстуални и аудиовизуелни материјали, собирани преку теренски истражувања од страна на поединечни истражувачи, честопати вклучуваат податоци што се затскриени и оттаму „невидливи“ за корисниците поради несоодветна класификација според клучни зборови што не ја одразуваат прецизно нивната содржина. Мотивирани од овој факт, истражуваме како компјутерските информатички системи можат, во одредена мерка, да му помогнат на стручњакот од областа при вршењето на ваквата класификација. Разгледуваме неколку пресметковно-интензивни методи за пребарување и групирање текстуални материјали, преземени од Дигиталниот архив на етнолошки и антрополошки ресурси (ДАЕАР) при Институтот за етнологија и антропологија на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје и укажуваме на позначајните елементи во нивната практична применливост. Резултатите од ваквата дополнителна екстракција на информации со помош на машини ги споредуваме со оние што се добиени од страна на десет стручни лица (етнолози и антрополози) и други десет лица што не се професионално упатени во областа.</p>Драган ЈакимовскиИлина Јакимовска
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242417821810.37620/EAZ242424178jTHE EMPEROR, HITCHCOCK AND PATRIARCHY: AI-ASSISTED VS. HUMAN GENERATED KEY WORDS EXTRACTED FROM UNPROCESSED ETHNOLOGICAL MATERIAL
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/573
<p>Archives of audio, video, and written ethnographic materials gathered through individual researchers' field studies often involve data obscured by improper keyword classification that does not accurately reflect their content. This article investigates how a computer information system may assist a professional in this task. We apply a selection of computational intensive methods for the search and clustering of textual materials from the Digital Archive of Ethnological and Anthropological Resources (DAEAR) at the Institute of Ethnology and Anthropology at the University St. Cyril and Methodius in Skopje and comment on their practical usefulness. The results of the machine extraction are compared with the ones obtained from 10 experts (ethnologists and anthropologists) and ten non-experts</p>Dragan JakimovskiIlina Jakimovska
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242417921910.37620/EAZ242424179jМАКЕДОНКА – ОРГАН НА АФЖ (1944 – 1952) ПРВИОТ МАКЕДОНСКИ ЖЕНСКИ ВЕСНИК КАКО „АРХИВ НА НЕВИДЛИВИТЕ“
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/https%3A%2F%2Fdoi.org%2F10.37620%2FEAZ242424219ag
Ана Ашталковска Гајтаноска
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242421922310.37620/EAZ242424219ag“MAKEDONKA” – ORGAN OF THE WAF (1944-1952) - THE FIRST MACEDONIAN WOMEN'S MAGAZINE AS AN "INVISIBLE ARCHIVES" -
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/https%3A%2F%2Fdoi.org%2F10.37620%2FEAZ242424220ag
Ana Ashtalkovska Gajtanoska
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242422022410.37620/EAZ242424220agKarolina Bielenin-Lenczowska, Spaghetti z ajwarem. Translokalna codzienność muzułmanów w Macedonii i we Włoszech [Шпагети со ајвар: Транслокално секојдневие на муслиманите во Македонија и во Италија], Warszawa, Warsaw University Press, 2015, 273 страници.
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/577
Роберт Риѕевски
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242422523310.37620/EAZ242424225rKarolina Bielenin-Lenczowska, Spaghetti z ajwarem. Translokalna codzienność muzułmanów w Macedonii i we Włoszech [Spaghetti with ajvar. Translocal everyday life of Muslims in Macedonia and in Italy], Warsaw, Warsaw University Press, 2015, 273 pages.
https://etno.pmf.ukim.mk/index.php/eaz/article/view/https%3A%2F%2Fdoi.org%2F10.37620%2FEAZ242424225r
Robert Rydzewski
##submission.copyrightStatement##
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
2024-12-202024-12-20242423623410.37620/EAZ242424226r