EDUCATIONAL MOBILITY AS A MEANS OF RETURN MIGRATION: YOUNG POLISH DIASPORA MEMBERS FROM THE FORMER USSR

Marcin Gońda

Abstract


Poland has been traditionally a sending migration country. However, in recent years it receiv€es slowly growing number of return migrants. Among returnees arriving from the post-Soviet successor states the dominant group are youngsters who enroll for studies at Polish universities. The purpose of this autobiographical narrative interviews- based study is to present, firstly, the institutional conditions of conducting studies
by Polish diaspora members. Particular attention is given to the latter’s arrivals as part of Poland’s return migration policy. Secondly, the article investigates biographical stories and aims at comparing two young Poles’ return paths to the ancestral homeland. It reconstructs
their mobility stages in order to specify (1) relations between migration experience and transformation of their national identification and (2) impact of migration experience on their whole biography (biographical relevance). Since they stem from families
of multi-ethnic background and relocate to a seemingly known place where only part of their predecessors come from, the concept of “roots migration” is utilised for the purpose of this study.


Keywords


return migration, diaspora, educational mobility, Poland, USSR, biographical studies, narrative interview

Full Text:

PDF

References


Bauman, Z. Identity: Conversations with Benedetto Vecchi. Cambridge, 2004.

Basu, P. “Route metaphors of ‘roots tourism’ in the Scottish Highland diaspora”, in:

S. Coleman, J. Eade, (eds.) Reframing Pilgrimage: Cultures in Motion. London

(2004): 150–174.

Blunt, A. “Cultural geographies of migration: mobility, transnationality and diaspora”,

Progress in Human Geography, vol. 31, issue 5 (2007): 684–694.

Boccagni, P. “The framing of return from above and below in Ecuadorian migration: a

project, a myth, or a political device?”, Global Networks, vol. 11, issue 4 (2011):

-480.

Bourdieu, P. “The Forms of Capital”, in: J. G. Richardson (ed.). Handbook of Theory and

Research for Sociology of Education. New York, Westport, Connecticut, London

(1986): 241-258.

Breckner, R. “Case-oriented comparative approaches: the biographical perspective

as opportunity and challenge in migration research”, in: K. Schittenhelm (ed.),

Concepts and Methods in Migration Research. Conference Reader (2007): 113-

, http://www.cultural-capital.net/reader/Conceptsand-Methods.pdf, access:

09.2015.

Christou, A. “American dreams and European nightmares: experiences and polemics of

second-generation Greek-American returning migrants”, Journal of Ethnic and

Migration Studies, 5, Vol. 32 (2006): 831-845.

Datta, A. “Diaspora and Transnationalism in Urban Studies”, in: A. Quayson, G. Daswani

(eds.), A Companion to Diaspora and Transnationalism, Oxford (2013): 88-105.

Davis, H., Kowalska, M., Baker, S. “Educational and other encounters: narratives

of mobility and the biographical significance of international study and

training in Europe” (2011), http://www.euroidentities.org/sites/Euroidentities/

Workinprogress/Workingpapers/Filetoupload,210938,en.pdf, access: 10.09.2015.

Głowacka-Grajper, M. „Rodacy–cudzoziemcy. Młodzi Polacy z Litwy, Białorusi i

Ukrainy na studiach w Polsce”, in: E. Nowicka, S. Łodziński (ed.), Kulturowe

wymiary imigracji do Polski. Studia socjologiczne, Warszawa (2007): 329-358.

Głowacka-Grajper, M., Wyszyński, R. „Odbudowa polskiej inteligencji na Wschodzie.

Wprowadzenie”, in: ibidem (ed.), Polska inteligencja na Wschodzie: teraźniejszość

i perspektywy, Warszawa (2011): 7-11.

Główny Urząd Statystyczny. Dane wstępne dotyczące szkolnictwa wyższego 2014

(2014); http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/dane-wstepnedotyczace-

szkolnictwa-wyzszego-2014-r-,8,2.html, access: 10.09.2015.

Główny Urząd Statystyczny. Rocznik demograficzny 2014, Warszawa (2013).

Gońda, M. “Biographical Pathways of Roots Migration: the Case of Students of Polish

Ancestry from the Post-Soviet Area”, Polish Sociological Review no 1 (189),

(2015): 69-84.

Gońda, M. “Narratives on Polishness. Identity ambiguities of foreign students of Polish

descent”, in: M. Banaś, M. Dzięglewski (eds.), Narratives of Ethnic Identity,

Migration and Politics. A Multidisciplinary Perspective, Wydawnictwo Księgarnia

Akademicka, Kraków (2013): 87-100.

Górny, A., Koryś, I. „O pożytkach podejścia jakościowego w badaniu migracji

międzynarodowych”,Studia Migracyjne-Przegląd Polonijny no 1 (2009): 27-46.

Górny, A., Grzymała-Kazłowska, A., Koryś, P., Weinar, A. „Selective tolerance?

Regulations, practice and discussions regarding dual citizenship in Poland”, in: T.

Faist (ed.), Dual Citizenship in Europe: From Nationhood to Societal Integration.

Hampshire: Ashgate (2007): 147-169.

Grzymała-Kazłowska, A., Grzymała-Moszczyńska, H. Repatrianci z Kazachstanu.

Charakterystyka i główne problemy adaptacyjne, Warszawa (2012), http://

www.kbnm.pan.pl/images/stories/Opracowanie_KBnM_PAN_Repatrianci_z_

Kazachstanu.pdf, access: 10.09.2015.

Hut, P. „Karta Polaka - zmiana w traktowaniu Polaków na Wschodzie”, Biuletyn

Migracyjny, 13 (2007): 1-8, http://biuletynmigracyjny.uw.edu.pl/pliki/pdf/

biuletynmigracyjny13.pdf, access: 10.09.2015.

Kabzińska, I. “Być Polakiem na Wschodzie? Być Polakiem ze Wschodu?”, in: M.

Głowacka-Grajper, R. Wyszyński (ed.), Polska inteligencja na Wschodzie:

teraźniejszość i perspektywy, Warszawa (2011): 14-33.

Kaźmierska, K. “Wywiad narracyjny - technika i pojęcia analityczne”, in: M. Czyżewski,

A. Piotrowski, A. Rokuszewska-Pawełek (eds), Biografia a tożsamość narodowa.

Łódź (1996): 35-44.

Kaźmierska, K., Piotrowski, A., Waniek, K. „Biographical Consequences of Working

Abroad in the Context of European Mental Space Construction, Przegląd

Socjologiczny, no 1(60), (2011): 139-158.

King, R., Christou, A., Ahrens, J. “‘Diverse Mobilities’: Second-Generation Greek-

Germans Engage with the Homeland as Children and as Adults”, Mobilities, 4(6),

(2011): 483-501.

King, R., Christou, A. “Of Counter-Diaspora and Reverse Transnationalism: Return

Mobilities to and from the Ancestral Homeland”, Mobilities, 4, Vol. 6 (2011):

-466.

King, R, Christou, A. “Cultural Geographies of Counter-Diasporic Migration: The

Second Generation Returns ‘Home’”, Sussex Migration Working Paper, no. 45

(2008), https://www.sussex.ac.uk/webteam/gateway/file.php?name=mwp45.

pdf&site=252, access: 10.09.2015.

Kłoskowska, A. Kultury narodowe u korzeni. Warszawa, 2012.

Koliatis, G., Tsiantis, J., Madianos, M. et al. “Psychosocial adaptation of immigrant

Greek children from the former Soviet Union”, European Child & Adolescent

Psychiatry, 12(2), (2003): 67-74.

Lesińska, M. „Wstęp”, in: ibidem (ed.), „Polityka państwa wobec migracji powrotnych

własnych obywateli. Teoria i praktyka”, Center of Migration Research Working

Papers, nr 44/102 (2010): 4-6, http://www.migracje.uw.edu.pl/news/1289, access:

09.2015.

Ley, D., Kobayshi, A. “Back to Hong Kong: returnmigration or transnational sojourn?”,

Global Networks 2 (5), (2005): 111–127.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Rządowy program współpracy z polską diasporą w

latach 2015-2020 (2014), http://www.msz.gov.pl/resource/f5c606f6-e411-4dcb-

d7-b7483406e69c:JCR, access: 10.09.2015.

Mucha, J. “Ethnic Polish Students from the Former Soviet Union in the Homeland of

their Forefathers. An Empirical Study”, East European Quarterly, 2, Vol. XXXVII

(2003): 167-194.

Nowicka, E. Polacy czy cudzoziemcy? Polacy za wschodnią granicą, Kraków, 2000.

Nowicka, E. „Wprowadzenie”, in: E. Nowicka, S. Łodziński (ed.), Gość w dom. Studenci

z krajów Trzeciego Świata w Polsce, Warszawa (1993): 15-42.

Omyła-Rudzka, M. Stosunek Polaków do innych narodów. Komunikat z badań, Centrum

Badań Opinii Społecznej, Warszawa, 2012, http://www.cbos.pl/SPISKOM.

POL/2012/K_022_12.PDF, access: 10.09.2015.

Paleczny, T. Socjologia tożsamości, Kraków, 2008.

Park, R. “Human Migration and the Marginal Man”, in R. H. Turner (ed.), On Social

Control and Collective Behaviour: Selected Papers, Chicago [1928] (1967).

Polityka Migracyjna Polski - stan obecny i postulowane działania (2012), http://www.

msw.gov.pl/download/1/15243/PMP_przyjeta_przez_Rade_Ministrow_31_

lipca_2012__2_.pdf, access: 10.09.2015.

Safran, W. “Diasporas in modern societies: myths of homeland and return”, Diaspora, no.

(1991): 83-99.

Simmel, G. „The Stranger”, in: K. Wolff, The Sociology of Georg Simmel, New York,

(1950): 402-408.

Schütze, F. Das narrative Interview in Interaktionsfeldstudien: Erzähltheoretische

Grundlagen. Teil 1: Merkmale von Alltagserzählungen und was wir mit ihrer Hilfe

erkennen können. Hagen: Studienbrief der Fernuniversität Hagen, 1987.

Siwińska, B. Studenci zagraniczni w Polsce 2012. Raport (2012), http://www.

studyinpoland.pl/konsorcjum/pdfy/oraporcie_atudy_in_poland2012.pdf, access:

09.2015.

Stefańska, R. „Polityka wobec cudzoziemców polskiego pochodzenia”, in: A. Górny, I.

Grabowska-Lusińska, M. Lesińska, M. Okólski (ed.), Transformacja nieoczywista.

Polska jako kraj imigracji, Warszawa (2010): 115-120.

Teichler, U. “The changing debate on internationalisation of higher education”. Higher

Education 48, no. 1 (2004): 5-26.

de Tinguy, A. “Ethnic Migrations of the 1990s from and to the Successor States of the

Former Soviet Union: ‘Repatriation’ or Privileged Migration?”, in: R. Müz and R.

Ohlinger (eds.), Diaspora and Ethnic Migrants. Germany, Israel and Post-Soviet

Successor States in Comparative Perspective. London, Portland: Frank Cass

(2003): 112–128.

Tsuda T. “When the Diaspora Returns Home. Ambivalent Encounters with the Ethnic

Homeland”, in: A. Quayson, G. Daswani (eds.), A Companion to Diaspora and

Transnationalism, Oxford (2013): 172-189.

Tsuda, T. “Diasporic Homecomings: Ethnic Return Migration in Comparative

Perspective”, Palo Alto, 2009.

Wessendorf, S. “’Roots Migrants’: Transnationalism and ‘Return’ among Second-

Generation Italians in Switzerland”, Journal of Ethnic and Migration Studies, vol.

, no. 7 (2007): 1083-1102.

Wspólnota Polska. Polonia w liczbach (2007), http://archiwum.wspolnotapolska.org.pl/

index.php?id=pwko00, access: 10.09.2015.

Wyszyński, R. „Trudny powrót”, in: M. Bucholc, S. Mandes, T. Szawiel, J. Wawrzyniak

(ed.), Polska po 20 latach wolności, red., Warszawa (2011): 409-422.

Żołędowski, C. Studenci zagraniczni w Polsce. Motywy przyjazdu, ocena pobytu, plany

na przyszłość. Warszawa, 2010.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.